Podkrążone oczy – przyczyny, jak się ich pozbyć?

Za podkrążone oczy odpowiada najczęściej cienka skóra odsłaniająca naczynia krwionośne, nadmierna pigmentacja lub przejściowe zmęczenie organizmu. Problem ten dotyczy zarówno dorosłych, jak i dzieci, a w wielu przypadkach da się go skutecznie zredukować domowymi sposobami i zmianą nawyków. Poznaj najważniejsze przyczyny i sprawdzone metody walki z cieniami pod oczami.

Skąd się biorą cienie pod oczami?

Skóra wokół oczu jest wyjątkowo cienka i pozbawiona gruczołów łojowych, przez co szybciej reaguje na wszelkie przeciążenia ustroju. Bezpośrednią przyczyną powstawania zasinień bywa widoczność naczyń krwionośnych przez tę delikatną tkankę albo miejscowe nagromadzenie barwnika – melaniny. U wielu osób tendencja do sinych obwódek jest po prostu cechą dziedziczną, związaną z budową czaszki i ukrwieniem tej okolicy.

Drugim, równie częstym podłożem, jest nadmierna pigmentacja – hiperpigmentacja, zwana też melasmą. Gdy komórki skóry wytwarzają więcej melaniny, pod oczami pojawia się brązowy, niebieskawy lub szary odcień. Pobudza ją promieniowanie UV, dlatego po wakacjach cienie bywają wyraźniejsze.

Lista czynników, które przejściowo pogarszają wygląd okolicy podoczodołowej, jest długa. Należą do nich przede wszystkim:

• niedobór snu i przemęczenie wzroku,
• odwodnienie oraz dieta bogata w sól i alkohol,
• przewlekły stres i palenie papierosów,
• noszenie soczewek kontaktowych ponad zalecany czas.

Jakie schorzenia objawiają się podkrążonymi oczami?

Uporczywe sińce, które nie bledną mimo wypoczynku, mogą wskazywać na poważniejsze zaburzenia. Niedoczynność tarczycy, anemia z niedoboru żelaza oraz cukrzyca to jedne z chorób, które często manifestują się właśnie cieniami i obrzękiem wokół oczu. Podobnie działają choroby nerek i wątroby – zatrzymują wodę, zmieniają koloryt skóry i osłabiają cały organizm.

Alergie również odgrywają tu istotną rolę. Alergiczny nieżyt nosa czy atopowe zapalenie skóry prowokują świąd, co skłania do pocierania powiek i mechanicznie uszkadza delikatne naczynia. U dzieci zakażenia pasożytnicze, takie jak owsica czy glistnica, potrafią dawać charakterystyczne sine obwódki, osłabienie i bóle brzucha.

Kiedy zgłosić się do okulisty?

Gdy cienie pod oczami towarzyszą mrużeniu, bólom głowy i szybkiemu zmęczeniu podczas czytania, warto sprawdzić wzrok. Nieskorygowana krótkowzroczność, nadwzroczność czy astygmatyzm zmuszają mięśnie oka do wzmożonej pracy, pogarszając krążenie i dając efekt podkrążenia. Specjalista może wykonać badanie refrakcji oraz topografię rogówki, by postawić właściwą diagnozę.

W gabinecie okulistycznym ocenia się również ostrość wzroku i ciśnienie wewnątrzgałkowe. Te proste testy potrafią wykluczyć wysokie ciśnienie śródgałkowe czy inne patologie, które nieleczone grożą trwałym pogorszeniem widzenia.

Jak szybko zredukować zasinienia domowymi metodami?

Proste zabiegi z wykorzystaniem niskiej temperatury należą do najstarszych i najskuteczniejszych. Zimno błyskawicznie obkurcza naczynia, zmniejsza opuchliznę i rozjaśnia skórę. Wystarczy na kwadrans włożyć dwie łyżeczki do zamrażalnika, a następnie przyłożyć je wypukłą stroną do dolnych powiek – metal szybko odbiera ciepło, przynosząc ulgę i wygładzenie.

Skuteczność chłodu potwierdzają również okłady z plastrów świeżego ogórka lub cienkich plasterków surowego ziemniaka – warzywa te dodatkowo ściągają skórę i delikatnie ją rozjaśniają.

Równie popularne są kompresy z zaparzonej wcześniej czarnej lub zielonej herbaty. Zawarta w liściach kofeina obkurcza naczynia krwionośne, dzięki czemu cienie stają się płytsze. Trzeba jednak pamiętać, że u niektórych osób aromatyzowana czarna herbata może wywołać reakcję alergiczną – w razie pieczenia należy ją natychmiast zdjąć.

Dla wzmocnienia efektu można sięgnąć po:

• zimne okłady z mleka, które łagodzi podrażnienia,
• napar z rumianku – działa przeciwzapalnie,
• schłodzone żele w formie maseczek wielokrotnego użytku,
• specjalne płatki pod oczy nasączone kwasem hialuronowym.

Profesjonalne metody walki z podkrążonymi oczami

Gdy domowe sposoby nie wystarczają, a przyczyną jest np. zespół suchego oka, pomocne stają się preparaty dostępne w aptekach. Sztuczne łzy stabilizują film łzowy i chronią rogówkę oraz spojówkę przed wysychaniem. Osoby z alergią mogą natomiast sięgnąć po leki antyhistaminowe w kroplach lub tabletkach, które hamują świąd i zaczerwienienie.

Jeśli cienie wynikają z nadmiernej pigmentacji, dermatolodzy i kosmetolodzy proponują mezoterapię igłową – dostarczanie składników odżywczych bezpośrednio w głąb skóry. Wykorzystuje się tu kwas hialuronowy dla silnego nawilżenia albo witaminę C, która ma właściwości rozjaśniające. Oba zabiegi spłycają bruzdy i dodają cerze zdrowego blasku.

Leczenie przyczynowe

W sytuacji, gdy za sińcami stoją choroby ogólnoustrojowe – nadciśnienie, zakażenia pasożytnicze czy infekcje zatok – konieczna jest konsultacja z internistą. Lekarz zleci badania kontrolne (morfologię, poziom żelaza, ferrytyny, hormony tarczycy), a w razie potrzeby przepisze antybiotyki lub skieruje na odczulanie, które trwa od 6 miesięcy do nawet 3 lat.

Zapalenie brzegów powiek często współistnieje z cieniami – wówczas ulgę przynoszą ciepłe okłady na oczy przez 10 minut, a następnie delikatny masaż oczyszczający gruczoły łojowe.

Specyfika podkrążonych oczu u różnych grup

U mężczyzn cienie pod oczami często kojarzone są z nieprzespaną nocą, lecz tak naprawdę wynika to głównie z grubszej skóry, która mimo wszystko traci jędrność wraz z wiekiem. Dodatkowo męska cera zawiera więcej kolagenu, ale i tak odwodnienie, używki oraz stres odciskają na niej swoje piętno wokół oczodołów.

Kobiety natomiast doświadczają wahań hormonalnych – estrogen produkowany podczas miesiączki może sprzyjać gromadzeniu się wody w powiekach, a antykoncepcja hormonalna niekiedy potęguje przebarwienia. Skóra pań jest cieńsza, dlatego oznaki zmęczenia i niedoborów widać szybciej – zwłaszcza gdy w diecie brakuje witaminy B12, cynku czy kwasu foliowego.

Dzieci i niemowlęta

U najmłodszych podkrążone oczy potrafią być jedynie efektem przemęczenia lub naturalnie cienkiej skóry. Często jednak wskazują na alergię pokarmową albo niedobór żelaza, któremu towarzyszą bladość, osłabienie i trudności z koncentracją. W takich sytuacjach pediatra zleca testy alergiczne i badania krwi, by wykluczyć anemię.

Gdy do sińców dołącza świąd, wodnisty katar i częste pocieranie oczu, niemal pewne jest tło alergiczne. Alergiczne zapalenie spojówek bardzo często maskuje się właśnie pod postacią zasinienia. Z kolei przewlekłe zakażenie pasożytami, na przykład glistnicą, upośledza wchłanianie składników odżywczych, co natychmiast odbija się na wyglądzie delikatnej skóry pod oczami.

Dbając o profilaktykę, warto pilnować, by maluchy spały co najmniej 10–12 godzin na dobę i spożywały produkty bogate w witaminę K, witaminę A oraz naturalne przeciwutleniacze – witaminę E i witaminę C.